ساماندهی و طراحی فضای داخلی سایت موزه بندیان درگز آغاز شد.
    محسن لشگری رئيس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی با اعلام اين خبر گفت : سایت موزه بندیان درگز با گچبری های بسیار نفیس و ارزشمند از دوره ساسانیان، مهم ترین سایت موزه تاریخی کشور است که جهت ساماندهی و طراحی فضای داخلی آن اعتباری به مبلغ 4 میلیارد ریال از محل اعتبارات ملی اداره کل موزه های ایران اختصاص یافته است.

 وی ادامه داد : به همین منظور و با توجه به اینکه این سایت موزه هنگام بازدید گردشگران آسیبی نبیند طراحی فضای داخلی شامل فضاهای رفت و آمد بازدید کنندگان، سیستم صوت، سیستم امنیتی و حفاظتی، سیستم نورپردازی، ایجاد حفاظ های شیشه ای و ویترینی در حال انجام است.
    لشگری در ادامه با اشاره به پوشش فضای اصلی سایت موزه اظهار داشت: جهت این امر در سال گذشته مبلغ یک میلیارد ریال از محل اعتبارات ملی اداره کل موزه های ایران اختصاص یافت که کار به صورت سازه های سبک فلزی اجرا شده و به نحوی توانسته است حفاظت فیزیکی بنای مذکور را فراهم آورد.
    رئيس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی همچنین افزود : به منظور اطلاع رسانی مناسب و شایسته برای اولین بار از سیستم ترجمه همزمان (هدست) استفاده خواهد شد. عملیات اجرای این طرح در شش ماه آینده به اتمام خواهد رسید.
    بنديان درگز يكي از آثار تاريخي شهرستان درگز است كه در سال 69 به دنبال خاكبرداري و تسطيح زمينهاي زراعي شناخته شد و مقدمات كاوش منطقه آغاز شد.
    اين اثر تاريخي از بناهاي دوره ساساني محسوب مي شود كه در 2كيلومتري شمال غرب شهرستان در كنار رودخانه درونگر واقع شده وبه سبب آب بندي كه در اين ناحيه قرارداشته به بنديان معروف است.
    پيشينه پژوهش ها در محوطه بنديان درگز
    هسته مركزي بنديان درگز تالاري با ابعاد 45/8×25/10 متر و اتاقها و راهروهاي مربوط به آن است.
    اين تالار داراي چهار ستون گچي زيبا است كه سقف مسطح تالار را نگه مي دارد. تكنيك به كاررفته جهت استحكام اين ستونها جالب است.از سمت شمال غربي تالار بايد از محرابي نام برد كه فضايي حدود 70/1×8/2 متر را اشغال مي كند.
    علاوه بر اين تالار بايد به اتاقها و راهروهايي اشاره كرد كه جزو اين مجموعه است. يك اتاق كوچك به ابعاد 3×5/2 متر در جنب محراب قرار دارد كه از كف اين اتاق تعدادي اثر مهر كشف شده است و داراي نقوش مختلفي از قبيل گوزن گريفون، تصوير نيم تنه يك شخص كه دو سر آن با خط پهلوي كلمه روزبه نوشته شده است.با توجه به يافته هاي اين اتاق مي توان تصور كرد كه به عنوان محل بايگاني مرسولات و هدايا مورد استفاده بوده است.
    علاوه بر اتاق هدايا ، جنب محراب اتاق ديگري با ابعادي حدود 80/4×20/5 متر است كه در پشت اتاق فوق قرار دارد. در كنار ديوارهاي شمال غربي وشرقي سه شبه تابوت از جنس گچ كشف شده كه داراي طاق آهنگ به صورت يكپارچه با بدنه است.
    نقوش ساده مينياتوري به صورت كنده بر روي اين شبه تابوتها همگي جنبه اساطيري دارند. علاوه بر اتاق ها در انتهاي راهروي غربي تالار برجي مدور شكل كشف شده كه بخشي از آن مورد كاوش قرار گرفته است.متاسفانه اين بنا در همان دوره ساساني تخريب شده وبعد از مدت كوتاهي بناي ديگري با خشت بر روي خرابه ها احداث شده است.
    
    ● آغاز كاوش
    
    در سال 73 پس از فراهم شدن شرايط كاوش محوطه باستاني، آثار بسيار ارزنده اي از معماري دوره ساساني و بالاخره بقاياي معماري خشتي كه در زمره كم نظيرترين آثار اين دوران محسوب مي شود، به دست آمد. اين اولين بار است كه نقوش يك معبد دوره ساساني با تمام خصوصيات ويژه آن در دسترس محققين قرار گرفته است.
    صحنه هاي مختلفي برروي ديوارهاي تالار به تصوير كشيده شده است كه شامل صحنه شكار و صحنه جنگ است. بلافاصله بعد از صحنه جنگ نتيجه آن به تصوير كشيده شده است . صحنه ديگر ظاهراً تالاري است كه داراي پرده ضخيمي است كه از وسط جمع شده و در كنار اين پرده زني با لباس بلند در حالي كه كوزه اي در دست دارد در حال ريختن آب است.
    در داخل محراب نيز پنج شخصيت هر يك داخل قابي با نقش برگهاي كنگر نقش شده اند. بعد از نقش اين چهار شخصيت صحنه هاي ديگري است كه متاسفانه آسيب فراواني ديده وتشخيص نقشها كمي مشكل است.
    آتشدان كشف شده از اين معبد بسيار جالب و داراي پايه اي پله اي شكل و بدنه اي تزئيني است.
    با وجود كتيبه هايي كه به خط و زبان پهلوي نگاشته شده و نقوش گچ بري و صحنه هاي مختلف تاريخي، مي توان پيش بيني كرد اين محوطه مربوط به اواسط دوره ساساني باشد.
    فصل ديگر حفاري محوطه بنديان درگز از نيمه دوم شهريور ماه 79 آغاز شد و به مدت دو ماه ادامه داشت. محل حفاري ديگر، تپه اي به فاصله 30متري از تالار و شامل برجي دايره اي شكل با چهار بخش خارجي است.مصالح ساخت اين برج خشت و چينه است و كف فضاها با گچ پوشيده شده است.
    پوشش فوقاني و بخشها يي از اين برج تخريب شده است. در اين محوطه شي وجود نداشته و قطعات سفال بطور پراكنده در لايه ها ديده مي شود. ظرفي با شكل سالم مطلقاً وجود ندارد كه نشان مي دهد اين بنا قبل از تخريب تخليه شده است.
    اين معماري كه ابعاد خشت هاي آن 8 × 0 4 × 0 4 به همراه چينه است در جاي ديگري ديده نشده است. در اين خشت ها جاي انگشتان دست را مي بينيم كه حفره هايي را ايجاد كرده و باعث مي شود ملات وارد آن شده و استحكام بيشتري داشته باشد.
    اين چهار بخش دايره اي در ديوار بيروني داراي انحنا است. كف هاي اين محوطه گچي است وسكوها با گچ اندود شده است كه لايه هاي بسيار نازك را شامل مي شود.اكنون ساماندهی و طراحی فضای داخلی سایت موزه بندیان درگز از سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی به مرحله اجرا درآمده است.

ایران
02/06/1388